IUI چیست؟

IUI مخفف عبارت Intrauterine Insemination و تلقیح داخل رحمی است. تصور کنید اسپرم‌ها برای رسیدن به تخمک باید در یک مسابقه‌ی سخت شرکت کنند. آن‌ها باید از محیط اسیدی واژن عبور کنند، از دهانه‌ی رحم رد شوند و خودشان را به لوله‌های فالوپ برسانند؛ جایی که معمولاً تخمک منتظر است. در این مسیر طولانی، از بین میلیون‌ها اسپرم، فقط تعداد خیلی کمی موفق می‌شوند به مقصد برسند.

در روش آی یو آی(IUI)، این مسیر سخت برای اسپرم‌ها کوتاه‌تر و هموارتر می‌شود. پزشک ابتدا اسپرم‌های سالم، قوی و پرتحرک را جدا می‌کند. سپس درست در زمانی که تخمک آزاد می‌شود، این اسپرم‌ها را با یک وسیله‌ی بسیار نازک و بدون درد، مستقیماً داخل رحم قرار می‌دهد.

روش بارداری آی یو آی مناسب چه کسانی است؟

آی یو آی برای چه کسانی جواب می دهد؟ این سوالی است که زوجها میپرسند. همه‌ی زوج‌ها برای باردار شدن به روش‌های پیچیده‌ای مثل IVF (کاشت جنین) نیاز ندارند. در بسیاری از موارد، آی یو آی اولین و ساده‌ترین قدم درمان است. اگر یکی از شرایط زیر را دارید، احتمالاً روش بارداری IUI می‌تواند انتخاب خوبی برای شما باشد:

ناباروری با علت نامشخص

گاهی همه‌ی آزمایش‌ها طبیعی هستند، رحم و تخمدان سالم است، اسپرم هم مشکلی ندارد، اما بارداری اتفاق نمی‌افتد. در این شرایط، IUI می‌تواند شانس بارداری را بیشتر کند.

مشکل خفیف در اسپرم (فاکتور مردانه خفیف)

اگر تعداد اسپرم‌ها کمی پایین است یا تحرک آن‌ها ایده‌آل نیست، IUI کمک‌کننده است. در این روش، اسپرم‌ها شسته می‌شوند و فقط اسپرم‌های سالم و فعال برای تلقیح انتخاب می‌شوند.

مشکلات دهانه رحم

در بعضی زنان، ترشحات دهانه رحم غلیظ است و اجازه عبور راحت اسپرم را نمی‌دهد. در روش IUI، این مانع کاملاً دور زده می‌شود و اسپرم مستقیماً داخل رحم قرار می‌گیرد.

اختلالات تخمک‌گذاری

زنانی که دچار تنبلی تخمدان (PCOS) هستند و با دارو تخمک‌گذاری دارند، معمولاً از گزینه‌های مناسب IUI محسوب می‌شوند.

مشکلات رابطه جنسی

زوج‌هایی که به هر دلیلی امکان برقراری رابطه‌ی کامل ندارند نیز می‌توانند از روش IUI برای افزایش شانس بارداری استفاده کنند.

به‌طور خلاصه، اگر مشکل پیچیده یا شدید وجود نداشته باشد، روش بارداری از طریق آی یو آی می‌تواند یک شروع منطقی، کم‌دردسر و امیدوارکننده برای درمان ناباروری باشد.

مراحل IUI در بارداری چیست؟

مراحل انجام روش بارداری از طریق آی یو آی به شرح زیر است:

مرحله ۱: تحریک تخمدان (کمک به ساخت تخمک‌های مناسب)

روش بارداری IUI می‌تواند بدون دارو و در سیکل طبیعی هم انجام شود، اما در بیشتر موارد پزشک برای بالا بردن شانس بارداری، از دارو استفاده می‌کند.

چه داروهایی مصرف می‌شود؟ معمولاً از روز دوم یا سوم قاعدگی، قرص‌هایی مثل لتروزول یا کلومیفن تجویز می‌شود. در بعضی موارد هم چند تزریق سبک مانند گونال-اف یا سینال-اف اضافه می‌شود.

هدف چیست؟ هدف این است که بدن ۱ تا ۳ تخمک بالغ و سالم بسازد؛ تخمک‌هایی که اندازه‌ی مناسب دارند (معمولاً بالای ۱۸ میلی‌متر) و شانس باروری خوبی دارند.

مرحله ۲: پیگیری و سونوگرافی (مانیتورینگ)

در این مرحله، چند بار سونوگرافی انجام می‌شود تا پزشک:

• رشد فولیکول‌ها (تخمک‌ها) را ببیند؛
• ضخامت دیواره‌ی رحم را بررسی کند.

وقتی فولیکول‌ها به اندازه‌ی مناسب رسیدند، یک آمپول نهایی (معمولاً HCG) تزریق می‌شود. این آمپول کمک می‌کند تخمک حدود ۳۶ ساعت بعد آزاد شود؛ یعنی درست زمانی که باید IUI انجام شود.

مرحله ۳: آماده‌سازی اسپرم (کار دقیق آزمایشگاه)

در روز انجام IUI، مرد نمونه‌ی اسپرم را تحویل می‌دهد. این مرحله بسیار مهم است.

در آزمایشگاه‌های معتبر مانند آزمایشگاه فروردین تهران:

• مایع منی شسته می‌شود؛
• مواد اضافی و تحریک‌کننده‌ی رحم حذف می‌شوند؛
• اسپرم‌های ضعیف، مرده یا بدشکل کنار گذاشته می‌شوند.

در نهایت، فقط اسپرم‌های سالم، قوی و پرتحرک باقی می‌مانند؛ یعنی بهترین‌ها برای لقاح.

مرحله ۴: تزریق اسپرم (مرحله‌ی اصلی روش بارداری IUI)

آیا درد دارد؟ خیر. معمولاً دردی شبیه به معاینه‌ی ساده یا تست پاپ‌اسمیر دارد و قابل تحمل است.

چقدر طول می‌کشد؟ کل فرایند کمتر از ۲ دقیقه زمان می‌برد.

چه اتفاقی می‌افتد؟ شما روی تخت معاینه دراز می‌کشید. پزشک با یک لوله‌ی بسیار نازک و نرم (کاتتر)، اسپرم آماده‌شده را از دهانه‌ی رحم عبور می‌دهد و مستقیماً داخل رحم قرار می‌دهد.

بعد از انجام IUI چه می‌شود؟ معمولاً ۱۵ تا ۳۰ دقیقه استراحت می‌کنید و بعد می‌توانید به فعالیت‌های روزمره‌ی خود برگردید.

تفاوت IUI و IVF؛ کدام روش برای بارداری مناسب‌تر است؟

این سؤال یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها درباره درمان ناباروری است و کاملاً هم طبیعی است. انتخاب بین IUI و IVF به شرایط شما بستگی دارد. برای تصمیم‌گیری راحت‌تر، بیایید این دو روش را خیلی ساده و کاربردی با هم مقایسه کنیم.

اگر مشکل ناباروری شدید نیست و پزشک مانعی جدی تشخیص نداده، روش بارداری IUI معمولاً اولین و منطقی‌ترین انتخاب است. اما اگر IUI نتیجه ندهد یا مشکلات خاصی وجود داشته باشد، IVF به‌عنوان مرحله بعدی توصیه می‌شود.

به زبان ساده:
IUI = ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر، طبیعی‌تر
IVF = پیشرفته‌تر، پرهزینه‌تر، با شانس موفقیت بالاتر

انتخاب نهایی همیشه باید با نظر پزشک و بر اساس شرایط اختصاصی شما انجام شود.

درصد موفقیت آی یو آی IUI برای بار اول چقدر است؟

روش بارداری IUI اگر در زمان درست و برای فرد مناسب انجام شود، شانس قابل قبولی دارد. مهم‌ترین عاملی که روی موفقیت روش بارداری IUI اثر می‌گذارد، سن زن است.

میانگین شانس بارداری در هر بار IUI:

• زیر ۳۵ سال: حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد؛
• ۳۵ تا ۴۰ سال: حدود ۱۰ درصد؛
• بالای ۴۰ سال: کمتر از ۵ درصد (و معمولاً توصیه نمی‌شود).

قانون ۳ بار تکرار

بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر بارداری‌ها با IUI، در ۳ تا ۴ سیکل اول اتفاق می‌افتند. اگر بعد از ۳ بار تلاش نتیجه‌ای حاصل نشد، معمولاً پزشکان پیشنهاد می‌کنند به سراغ روش‌های پیشرفته‌تر مثل IVF بروید.

روشهای افزایش شانس موفقیت روش بارداری آی یو آی چیست

با اصلاح سبک زندگی؛ اما در واقع همین نکات ساده می‌توانند نقش مهمی در موفقیت درمان داشته باشند.

قبل از انجام IUI

مصرف مکمل‌ها

• خانم‌ها: مصرف اسید فولیک و ویتامین D را جدی بگیرید.
• آقایان: مصرف مکمل‌های حاوی زینک و سلنیوم از حدود ۳ ماه قبل می‌تواند کیفیت اسپرم را بهتر کند.

تغذیه مناسب با رژیم غذایی مدیترانه ای

رژیم غذایی مدیترانه‌ای (میوه، سبزیجات، ماهی، روغن زیتون) به کاهش التهاب بدن کمک می‌کند و برای باروری مفید است.

رعایت فاصله انزال در آقایان

بهتر است مردان ۲ تا ۳ روز قبل از روز IUI انزال نداشته باشند. نه کمتر و نه بیشتر؛ چون نگه داشتن اسپرم بیش از ۵ روز می‌تواند کیفیت آن را پایین بیاورد.

بعد از انجام IUI (دوره دو هفته انتظار)

استراحت مطلق ممنوع

برخلاف باور قدیمی، استراحت مطلق توصیه نمی‌شود. پیاده‌روی سبک مفید است، اما ورزش سنگین انجام ندهید.

پرهیز از گرما

سونا، جکوزی و حمام خیلی داغ در این مدت مناسب نیستند.

رابطه جنسی

در بسیاری از موارد، پزشکان توصیه می‌کنند شب بعد از IUI هم رابطه داشته باشید تا شانس بارداری با اسپرم طبیعی هم بیشتر شود.

مدیریت استرس

استرس زیاد ترشح هورمون کورتیزول را بالا می‌برد و این هورمون می‌تواند اثر منفی روی هورمون‌های بارداری داشته باشد. تمرین‌هایی مثل تنفس عمیق، یوگا یا مدیتیشن کمک‌کننده‌اند.

عوارض و خطرات احتمالی روش بارداری آی یو آی چیست

روش بارداری IUI ایمن و کم‌خطر است اما ممکن است برخی عوارض احتمالی را به دنبال داشته باشد:

بارداری چندقلویی

به دلیل مصرف داروهای تحریک تخمدان، ممکن است بیش از یک تخمک آزاد شود. احتمال دوقلویی در IUI حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد است.

تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS)

در موارد نادر، تخمدان‌ها ممکن است بیش از حد به دارو پاسخ دهند و متورم شوند. این عارضه در IUI کم دیده می‌شود.

لکه‌بینی خفیف

دیدن چند قطره خون بعد از انجام IUI طبیعی است و معمولاً به دلیل عبور لوله‌ی نازک (کاتتر) ایجاد می‌شود.

هزینه آی یو آی IUI در سال ۱۴۰۴

در مقایسه با IVF، روش بارداری IUI بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر است. هزینه معمولاً شامل این موارد می‌شود:

• داروها و سونوگرافی‌ها؛
• آماده‌سازی اسپرم در آزمایشگاه؛
• هزینه انجام تزریق داخل رحمی.

در ایران بعضی از بیمه‌های درمانی بخشی از هزینه‌های روش بارداری آی یو آی IUI را پوشش می‌دهند. حتماً قبل از شروع درمان، از مرکز درمانی خود درباره شرایط پوشش بیمه‌ای سؤال کنید.

جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

تست یا عمل IUI، پلی است بین امید و واقعیت. ممکن است بار اول نتیجه نگیرید و این کاملاً طبیعی است. به یاد داشته باشید که حتی سالم‌ترین زوج‌ها هم در هر ماه فقط ۲۰٪ شانس بارداری دارند. روش آی یو آی این شانس را به حداکثرِ پتانسیلِ بدن شما می‌رساند.

اگر در حال آماده‌سازی برای IUI هستید، به بدن خود اعتماد کنید. علم پزشکی در سال ۲۰۲۶ قدرتمندتر از همیشه در کنار شماست.