آزمایش بارداری: تفاوت تست خانگی و آزمایش خون
خلاصه و نکات کلیدی
آزمایش بارداری با شناسایی هورمون hCG در خون یا ادرار انجام میشود. تستهای خانگی اگر درست انجام شوند تا ۹۹٪ دقیق هستند، اما آزمایش خون (Beta-hCG) دقیقترین روش است و حتی ۶ روز پس از لقاح میتواند بارداری را نشان دهد. بهترین زمان برای تست خانگی، حداقل یک روز پس از تأخیر در قاعدگی و با ادرار صبحگاهی است.
سرویسهای آنلاین آزمایشگاه فروردین
- تفسیر آنلاین آزمایش بارداری (Beta hCG) با هوش مصنوعی
ورود به سرویس تحلیل هوشمند 🤖
هورمون hCG؛ کلید تشخیص بارداری
تمام روشهای تشخیص بارداری یک هدف مشترک دارند: یافتن هورمونی به نام hCG. این هورمون بلافاصله پس از لانهگزینی تخمک بارورشده در دیواره رحم (حدود ۶ تا ۱۲ روز پس از لقاح) توسط سلولهای اولیه جفت ترشح میشود.
نکته مهم:
سطح hCG در هفتههای اول بارداری تقریباً هر ۴۸ تا ۷۲ ساعت دو برابر میشود و در هفتههای ۸ تا ۱۱ به اوج خود میرسد.
طبق مطالعه Cole (۲۰۲۱) منتشرشده در Clinical Chemistry and Laboratory Medicine، حداقل غلظت hCG قابلتشخیص برای اکثر تستهای خانگی ۲۰ تا ۲۵ mIU/mL است. اما نسل جدید کیتهای دیجیتال حساسیتهایی تا ۶.۳ mIU/mL را نیز ارائه میدهند.
انواع آزمایش بارداری
۱. تست بارداری خانگی (ادراری)
محبوبترین و در دسترسترین روش تشخیص بارداری، تست بارداری خانگی است. انواع تست ادراری عبارتند از:
- نواری (Strip): ارزان و ساده؛ نوار را چند ثانیه در ظرف ادرار غوطهور میکنید.
- کاستی (Cassette): ادرار با قطرهچکان روی محل مشخص ریخته میشود.
- میداستریم (Midstream): مستقیماً زیر جریان ادرار قرار میگیرد.
- تست بارداری دیجیتال: نتیجه را بهصورت «Pregnant» یا «Not Pregnant» نشان میدهد.
دقت تستهای بارداری خانگی در صورت استفاده صحیح ۹۷ تا ۹۹ درصد است.
۲. آزمایش خون بارداری
آزمایش خون بارداری در آزمایشگاه معتبر انجام میشود:
- آزمایش کیفی: فقط مثبت یا منفی بودن را نشان میدهد.
- آزمایش کمّی Beta-hCG: مقدار دقیق هورمون را اندازهگیری میکند و برای تشخیص سلامت بارداری و سن جنین کاربرد دارد.
جدول مقایسه تست بارداری خانگی و آزمایش خون
| ویژگی | تست خانگی (ادراری) | آزمایش خون (Beta-hCG) |
|---|---|---|
| محل انجام | منزل | آزمایشگاه |
| زمان دریافت جواب | ۳ تا ۵ دقیقه | ۲ تا ۲۴ ساعت |
| زودترین زمان تشخیص | از روز تأخیر پریود | ۶ تا ۸ روز پس از تخمکگذاری |
| دقت | ۹۷-۹۹٪ | بالای ۹۹٪ |
| تعیین مقدار دقیق hCG | ❌ | ✅ |
بهترین زمان تست بارداری
زود انجام دادن تست شایعترین دلیل دریافت جواب منفی کاذب است.
چند روز بعد از نزدیکی میتوان تست بارداری داد؟
- برای تست ادراری: حداقل ۱۰ تا ۱۴ روز پس از رابطه جنسی.
- برای آزمایش خون: حداقل ۷ تا ۱۰ روز پس از رابطه.
بهترین تایم و ساعت انجام تست بارداری
اولین ادرار صبحگاهی غلیظترین ادرار روز است و بالاترین غلظت hCG را دارد، بنابراین دقیقترین نتیجه را میدهد.
نحوه صحیح انجام و خواندن تست بارداری خانگی
دقت جواب تست بارداری بهشدت به رعایت دستورالعمل وابسته است. مراحل زیر را دقیق انجام دهید:
- بررسی تاریخ انقضا: کیتهای تاریخگذشته ممکن است نتایج نادرست بدهند.
- جمعآوری نمونه ادرار: ادرار صبحگاهی را در ظرف تمیز جمعآوری کنید.
- غوطهور کردن نوار تست: نوار را دقیقاً به مدت ذکرشده (معمولاً ۵ ثانیه) در ادرار قرار دهید.
- زمان انتظار: تست را روی سطح صاف بگذارید و ۳ تا ۵ دقیقه صبر کنید.
- خواندن نتیجه: نتیجه را در بازه زمانی ۳ تا ۱۰ دقیقه بخوانید.
مشاوره بارداری و آموزش
سوالات خود درباره تست بارداری را بپرسید
برای مشاهده ویدیوهای آموزشی و پرسش از متخصصین، صفحه اینستاگرام آزمایشگاه فروردین را دنبال کنید.
تفسیر نتایج آزمایش بارداری
خط کمرنگ در تست بارداری یعنی چه؟
ظاهر شدن دو خط، حتی اگر خط دوم بسیار کمرنگ باشد، نشاندهنده وجود hCG و در اکثر موارد تأیید بارداری است. خط کمرنگ یعنی سطح هورمون هنوز پایین است. توصیه: ۴۸ ساعت بعد تست را تکرار کنید.
تست بارداری منفی کاذب
یعنی باردار هستید اما تست منفی نشان میدهد. دلایل:
- انجام تست خیلی زود
- ادرار رقیق (مصرف مایعات زیاد)
- کیت تاریخگذشته
تست بارداری مثبت کاذب
نادرتر است اما ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
- مصرف داروهای حاوی hCG (درمان ناباروری)
- بارداری شیمیایی (سقط بسیار زودرس)
- خواندن نتیجه بعد از زمان مجاز (خط تبخیر)
آزمایش بارداری در شرایط خاص
بارداری خارج رحمی
در بارداری خارج رحمی، سطح hCG معمولاً پایینتر از حد انتظار است و روند رشد طبیعی ندارد. آزمایش خون سریال و سونوگرافی برای تشخیص ضروری است.
سیکل نامنظم و تنبلی تخمدان
اگر ۳۶ روز یا بیشتر از شروع آخرین پریود گذشته و قاعدگی نشدهاید، تست بارداری انجام دهید.
پرسشهای متداول درباره آزمایش بارداری (FAQ)
آیا تست بارداری خانگی میتواند اشتباه باشد؟
بله. هیچ تستی ۱۰۰ درصد دقیق نیست. اما در صورت استفاده صحیح و در زمان مناسب، دقت تست خانگی بالای ۹۷ درصد است.
آیا دارو روی جواب تست بارداری اثر میگذارد؟
اکثر داروها اثری ندارند، اما داروهای حاوی hCG که در درمان ناباروری تجویز میشوند، میتوانند نتیجه مثبت کاذب ایجاد کنند.
خط خیلی کمرنگ در تست بارداری یعنی باردارم؟
در اکثر موارد بله. خط کمرنگ نشانه بارداری در مراحل بسیار اولیه است.
بهترین زمان تست بارداری با ادرار چه ساعتی از روز است؟
اولین ادرار صبحگاهی بهترین نمونه است زیرا بالاترین غلظت hCG را دارد.
جمعبندی و نتیجهگیری
آزمایش بارداری ابزاری ساده و قدرتمند برای تشخیص زودهنگام بارداری است. انتخاب نوع مناسب تست، رعایت زمانبندی صحیح و آگاهی از عوامل مؤثر بر دقت نتیجه، تفاوت بین یک جواب قابلاعتماد و یک نتیجه گمراهکننده را رقم میزند.
منابع علمی
- Cole LA. The hCG/LH receptor and hCG variants. CCLM, 2021.
- Johnson S, et al. Sensitivity of home pregnancy tests. Human Reproduction, 2023.
- ACOG Committee Opinion. Early Pregnancy Testing. 2025.
